Plastik Ölüm: Plastiğin Çevreye ve Canlılara Zararları

Plastik

1855 yılında Alexander Parkes ilk insan yapımı plastiği buldu ve ardından 1866 yılında ise John Wesley Hyatt ilk endüstriyel plastiği üretmeyi başardı. O zamandan günümüze kadar gelindiğinde hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelen bir madde oldu plastik. Günlük yaşantımızda kullandığımız bir çok şey plastikten yapılıyor artık. Alışveriş poşetleri, pet şişeler, temizlik malzemeleri, kıyafetler, takılar, cep telefonları, oyuncaklar ve binlerce saymakla bitiremeyeceğimiz gereçler.

Plastikten yapılmış çeşitli ev eşyaları

Plastikten yapılmış çeşitli ev eşyaları

Plastik nedir?

Peki “Plastik nedir?” sorusuna nasıl bir cevap verebiliriz basit olarak; karbon(C), hidrojen(H), oksijen(O), azot(N) ve diğer organik yada inorganik elementlerin kimyasal bir karışımı diyebiliriz. Hammaddesi nedir diye sorarsak eğer o da severek üretip tükettiğimiz petrolden başka bir şey değil. Üretilen petrolün %4’lük kısmı plastik üretimi için kullanılmaktaymış ve bu gerçekten müthiş bir miktar (1). Bunun sebebi ise plastiğin gerçekten çok işlevsel ve kolay işlenebilir bir madde olması. Yeni teknolojiler ile de daha da değerli ve kullanım yaygınlığı artan bir duruma geldi. Fakat üretilen bu milyarlarca farklı plastik parçası tüketim sonrası ne oluyor acaba! Organik madde yoğunluğu çok fazla olmasına rağmen 100 yıl gibi bir sürede ayrışabilen bu madde doğadan nasıl uzak tutuluyor yada? Evet tutulmuyor aslında ve biz onu doğayla beraber seviyoruz muhtemelen, çünkü baktığımız her yerde onlardan çok fazla miktarda olduğunu fark etmemiz zor değil. Bizim gibi hayvanlarda bunun farkına varmışlar ve onlara zararı bizden daha fazla olduğu açıkça ortaya çıkıyor.

Midway mercan adası

Midway mercan adası

Midway Mercan Adası

Büyük Okyanusun, Asya ve Kuzey Amerika arasında kalan kısmında yer ala Midway Mercan Adası‘na bir grup arkadaşıyla giden fotoğraf sanatçısı Chris Jordan bize çok önemli bir gerçeği görme fırsatını veriyor(2).

Plastik Ölüm

Plastik Ölüm

Evet resimde gördüğünüz bir tür albatros ve ölüm sebebi plastikler! Yemek niyetiyle topladıkları plastik atıklar onun sindirim sistemini kapatmış ve işleyemez bir hale getirmiş sonrası ise malum kaçınılmaz son.

Bu bölgeyi de içine alan yer Büyük Pasifik Çöp Yığınına maruz kalıyor. Bu çöp yığının büyüklüğü ise Amerikan eyaleti olan Texas’ın iki katı olarak ifade ediliyor ki bu da neredeyse ülkemizin yarısı kadar bir alanı ifade ediyor ve çok muazzam bir manzara ortaya çıkıyor.

Kuzey Pasifik Akıntısı

Kuzey Pasifik Akıntısı

Amerika ve Asya kıtalarında üretilen çöpler Büyük okyanustaki akıntıya kapılarak burada yüzen devasa bir alanı işgal ediyorlar. En büyük pay ise tabikide plastiklere düşüyor. Doğada bozunmaları çok zor olduğu ve uzun yıllar aldığı için okyanusa girdikten sonra orada kalmaya ve bu yığının büyümesine katkı sağlamaya devam ediyorlar.

Plastik Ölüm

Plastik Ölüm

Plastik Ölüm

Plastik Ölüm

Plastik Ölüm

Plastik atıklar zamanla parçalara ayrılarak daha küçük hale geliyorlar ve bu da daha küçük canlılarında onları yiyecek olarak tüketmeleri için bir fırsat oluyor. Midway adasında yer alan tüm kuşların, deniz kaplumbağalarının ve zooplanktonların dahil sindirim sistemlerinde plastik bulmak çokta yadırganacak bir durum olmaktan çıkmış. Sindirim sisteminde geçen plastikler bu şekilde yemek zincirine de adım atmış oluyorlar ve yapılarında bulunan son derece zararlı olan PCB gibi maddeleri de bu zincirde taşınmasını sağlamış oluyorlar. Ve tabiki de bu deniz canlılarını tüketen yine insanoğlu oluyor. Chris Jordan ve ekibinin Midway’de çektiği bir çok fotoya buradan ve Journey to Midway adresinden de detaylı bilgi ve görüntülere de ulaşabilirsiniz.

Cynthia Vanderlip

Cynthia Vanderlip ve ekibinin Kure Mercan adası civarında buldukları yeni ölmüş albatrosta bize bu büyük tehlikenin büyük okyanusta her yerde olabileceğinin bir göstergesi. Aslında tüm Dünya aynı tehlike ile yüz yüze! Midesi açılan ve karşılaşılan ürkütücü manzara yine aynı.

Plastik Ölüm

.

306 parça plastik

Tam tamına 306 parça plastik çıkmış albatrosun midesinden.

Görülüyor ki çöpünü toplamayı beceremeyen insanoğlu diğer canlılara yine büyük zararlar vermeye devam ediyor. Sağlığa zararı çok fazla olan plastiklerin üretilmesi ve tüketilmesinin önüne geçilememesi direk yada dolaylı olaraktan insanlar büyük zararlar vermekle kalmıyor doğada ki dengeyi bozmaya devam ediyor(4).

Bugün Kullanmayı Bırakabileceğiniz Plastik Malzemeler:

  1. Plastik alışveriş torbaları: alışverişe giderken yeniden kullanılabilir bir çanta taşıyabilirsiniz; alışveriş filesi yada bez çanta olabilir.
  2.  Plastik pipet: içeceğinizi yudumlayarak içebilirsiniz.
  3. Plastik diş fırçaları: bambu yada ağaç malzemeden bir diş fırçası kullanabilirsiniz.
  4. Şişelenmiş su: musluktan direk veya arıtarak içebilir veya tekrar kullanabileceğiniz bir şişeyi yanınızda taşıyarak tek kullanımlık plastik pet şişelerden kurtulabilirsiniz.
  5. Jilet: Tek kullanımlık jilet kullanmayı bırakın ve tıraş bıçağı kullanın.
  6. Kahve bardakları: tekrar kullanılabilir bir bardak alın
  7. Plastik çatal bıçak takımı: yeniden kullanılabilir, metal çatal ve bıçak alın. (5)

Plastik kaynaklı kirlilik ile alakalı daha çok okumak isterseniz:

  • Plastik atıkların pençesindeki deniz canlıları: National Geographic dergisi, dünyanın dört bir yanındaki deniz, okyanus, nehir ve kıyı bölgelerinde biriken plastik atıkların doğal yaşamı nasıl tehdit ettiğini gösteren bir fotoğraf seçkisi yayınladı.


Yorumlar (13)


[…] This post was mentioned on Twitter by Çevre Bilinci, Çevre Bilinci. Çevre Bilinci said: Plastik Ölüm http://www.cevrebilinci.com/plastik-olum/ […]

umut becerikli

16 Ağustos 2011 saat 11:59    


Plastik poşet yerine karton ve bez poşet kullanarak kişisel anlamda bir katkı yapabiliriz…

Esra SABUNAGACI

19 Haziran 2012 saat 10:05    


Gerçekten çok üzücü. Çevreye hayvanlara ne büyük zararlarımız var.

zeki adikalan

14 Nisan 2013 saat 12:32    


Maalesef doğaya olan sorumluluğumuzu yerine getirememenin üzüntüsü içindeyim.Yaşadığınız yeri şöyle bi gözlemleyin insanların yediği veya içtiği bir ardığı çöp yerine yere atmalarına üzülerek bakmaktan ve uyarmaktan bıktım desem inanırmısınız. Önce eğitim diyordum fakat eğitimle değilmiş bu çünkü lise ve üniversite öğrencisi bunları yapanlar çoğunlukta olunca beni daha çok üzdü.Bunun için eğitimi ya veremiyoruz yada ana babasından mı kaylanıyor bilemiyorum ama şunu biliyorum ki eğitimi ana okulundan itibaren verilirse belki önüne geçebiliriz.


[…] çantalarını yiyen tırtıl, plastik kirliliği sorununa biyobozunma ile çözüm yolu […]

Ali Bulut

30 Nisan 2018 saat 11:41    


Merhaba doğaya ne kadar zarar verdigini anlatmanız gerçekten çok iyi özetlemissiniz.


[…] Plastik ölüm adlı yazımızı okuyarak, plastiklerin canlılara ve aslında bizlere neler yaptığını ve yapabileceğini daha iyi anlayabilirsiniz. […]


[…] yarattığı olumsuzluklar, pestisitlerin arılar ve diğer böcekler üzerine etkileri, plastiklerin deniz canlılarının canını almaya devam etmesi, toprağın kimyasal gübreler ile kirletilmesi gibi onlarca çevre üzerine haberi buradan […]


[…] Plastik şişeler hayatımızda önemli bir yere sahip olsalar da kullanıldıktan sonra bir problem olarak karşımıza çıkıyor. Farklı amaçlar için tekrar tekrar kullanma şansımız var, bunun yanında geri dönüşüm yaklaşımıyla tekrardan ekonomimize faydalı hale gelebilirler. Fakat en olmaması gereken şeyi, yani etrafa bilinçsizce atarak onlardan kurtulmayı seçiyoruz. […]


[…] beş trilyondan fazla plastik materyal plastik kirliliğe sebep olmaktadır. Pasifik Okyanusunda bu plastiklerden kaynaklı oluşmuş olan Büyük Pasifik […]


[…] plastik ölüm durumu deniz kuşları içinde geçerli bir durum ve uzun zamandır büyük ve acımasız bir […]


[…] Plastik şişeler şu anda ciddi bir çevre sorununa neden oluyor ve kullanımlarını azaltmak için çok fazla baskı ve çalışma var. Neyse ki onlarla yapabileceğiniz birçok şey var. […]


[…] parlamentosu, tek kullanımlık plastik ürünleri yasaklayan ve 2021 yılına kadar yürürlüğe girecek olan yeni bir yasayı […]

Yorum Yapın

İsim *

E-posta *

Site