Fosfor Nedir? Fosforun Kaynakları ve Faydaları Nelerdir?

Fosfor Nedir?

Kaynak kıtlığı artan bir endişedir ve fosfor (fosfat) bu azalan kaynaklardan biridir. Tüm canlı türlerinde bulunur, DNA ve hücre yapılarında önemli bir bileşendir ve ayrıca fosfat kayadan elde edilen ticari gübre formuna getirilerek modern tarıma doğrudan bağlanır. Her yıl çevremize zarar vererek 100 milyon tondan fazla fosfat kayası gübre haline getiriliyor. Uzmanlar, fosforun zirve üretiminin önümüzdeki 40 yıl içinde gerçekleşebileceğini tahmin ediyor.

Fosfor Nedir? Fosforun Kaynakları ve Faydaları Nelerdir?
Fosfor Nedir? Fosforun Kaynakları ve Faydaları Nelerdir?Kaynak

Fosfor yaşamı sürdürmek için gerekli olmasına rağmen, aynı zamanda bir kirleticidir. Zamanla fosforun büyük kısmı ekosisteme atık olarak girerek su yollarında aşırı besin seviyesine yol açmaktadır. Bu, alg büyümesini hızlandırır, ötrofikasyon gibi çevre kirliliğine neden olur, suda fazla oksijen tüketerek doğal su türlerini öldürür ve tüketim ve rekreasyon için sulara zarar verir.

Fosforun Kaynakları Nelerdir?

Genellikle kalsiyum fosfat içeren fosfat kaya ilk olarak 1850’de fosfor yapmak için kullanıldı. Dünyadaki guano kaynaklarının yaklaşık olarak tükenmesinden sonra, mineral fosfatlar fosfatlı gübre üretiminin ana kaynağı oldu. Fosfat kayaç üretimi, II. Dünya Savaşı’ndan sonra büyük ölçüde artmıştır ve günümüzde küresel fosfor ve fosfat kimyasallarının birincil kaynağı olmaya devam etmektedir. Fosfat kaya, çeşitli “süperfosfat” gübre ürünleri üretmek için sülfürik asit ile muamele edildiği gübre endüstrisinde bir hammadde olmaya devam etmektedir.

Fosforun Faydaları Nelerdir?

Bilinen tüm yaşam formları için gereklidir. DNA ve RNA’nın yapısal çerçevesinde önemli bir rol oynar. Canlı hücreler, enerjiyi kullanan her hücresel işlem için gerekli olan adenozin trifosfat (ATP) ile hücresel enerjiyi taşımak için fosfat kullanır. ATP, hücrelerde önemli bir düzenleyici olay olan fosforilasyon için de önemlidir. Fosfolipitler, tüm hücresel membranların ana yapısal bileşenleridir. Kalsiyum fosfat tuzları sertleştirici kemiklerde yardımcı olur.

Ortalama bir yetişkin insan, yaklaşık 0.7 kg, kemiklerde ve dişlerde apatit şeklinde yaklaşık% 85-90, ve yumuşak dokularda ve hücre dışı sıvılarda (~% 1) kalanı içerir. İçeriği bebeklik döneminde ağırlıkça yaklaşık % 0.5’den yetişkinlerde ağırlıkça % 0.65-1.1’e yükselir. Kandaki ortalama fosfor konsantrasyonu yaklaşık 0.4 g / L, yaklaşık %70 organik ve %30 inorganik fosfattır. Sağlıklı bir diyeti olan bir yetişkin günde yaklaşık 1-3 gram fosfor tüketir ve salgılar.

Fosfor Döngüsü Nedir ve Nasıl Gerçekleşir?

Fosfor döngüsü, fosforun çeşitli şekillerde doğada dolaşımını ifade eder. Biyosferde geri dönüştürülen tüm elementlerden en kıt olanıdır ve bu nedenle herhangi bir ekolojik sistemde en sınırlayıcı olanı olarak bilinir.

Dünyadaki fosforun büyük kısmı, ayrışma, liç ve madencilik ile salındığı kaya ve tortul birikintilere bağlıdır. Bazıları tatlı su ve karasal ekosistemlerinden ölüm, çürüme ile bitkiler, yırtıcılar ve parazitler yoluyla döngüde yer alır. Bununla birlikte, çoğu denizde, gölde veya okyanus derinliklerinde birikir. Fosfor, balık hasadı ve deniz kuşlarının gübreleri ile toprağa geri gelir.

Yüksek reaktivitesi nedeniyle, fosfor diğer elementlerle bileşik formlarında bulunur. Mikroorganizmalar, çözünmeyen fosfor bileşiklerinden çözünür fosfat oluşturan asitler üretir. Fosfatlar, hayvan tüketicilerinin bedenlerine geçen algler ve karasal yeşil bitkiler tarafından kullanılır. Ölüm ve organizmaların çürümesi üzerine, geri dönüşüm için fosfatlar salınır.

Kaynak: PhosphorusPhosphorus (P)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir